Hoe wordt een bronzen beeld gegoten ?

Eén van de technieken om een brons te gieten is het “verloren was-procédé”:

Eerst wordt een mal gemaakt : een siliconenvorm over het beeld. Rond die rubberen vorm wordt dan een steunmal in polyester gemaakt. Eens die twee vormen klaar zijn, kan het oorspronkelijk beeld langs de kant worden gezet.

Met behulp van de rubberen mal wordt nu een wassen beeld gegoten. Er wordt warme vloeibare was in de mal gegoten en onmiddellijk weer verwijderd. De wasresten die in de mal achterblijven stollen. Deze werkwijze wordt herhaald tot er laagje na laagje een wassen beeld groeit. De dikte van de was is ook de uiteindelijke dikte van het brons, men moet dus nauwkeurig werken.

In dit wassen beeld worden dan kernnagels gestoken zodanig dat ze er aan beide kanten doorkomen. Dit zijn de ankerpunten waardoor de kern op zijn plaats blijft zitten tijdens het stollen.

Dan wordt in het holle wassen beeld kernmateriaal gegoten, een mengsel van gebakken en gemalen klei (chamotte) gemengd met plaaster.

Aan de wassen vorm zijn gietkanalen, luchtkanalen en een gietmond bevestigd, eveneens uit was.

Dan wordt er rond de gevulde wassen vorm een bekisting gemaakt. Die wordt opgevuld met hetzelfde kernmateriaal als dat van daarnet. Het geheel wordt vastgezet en omgedraaid, zodat het in de oven kan. De oven wordt opgewarmd tot 150 à 200°C.

Door de opwarming in de oven smelt de was langzaam weg en loopt uit de vorm. Om alle wasresten weg te krijgen, wordt de temperatuur van de oven opgedreven tot 650°C, en men laat de boel een drietal dagen uitstoken. Na een drietal dagen is alle was verdwenen en blijft er een blok over met daarin een hol gedeelte.

Nu gaat men het brons smelten. Dat brons bestaat uit 90% koper en 10% tin. Om het brons te smelten moet de oven gedurende 1 à 3 uur op 1.000 tot 1.200°C verwarmd worden.

Het gesmolten brons wordt nu in de holle ruimte gegoten. Deze wordt van onder naar boven gevuld, zo vermijdt men luchtbelletjes of delen die niet volledig zijn volgelopen. Eens de ruimte volledig gevuld is, kan het stollen beginnen. Men laat het geheel een dagje afkoelen.

Het kernmateriaal is heel poreus en kan makkelijk van rond het beeld verwijderd worden. Resterende deeltjes worden afgespoten met de hogedrukspuit. De gietkanalen worden afgeslepen met een slijpmachine, net zoals de kernnagels.

Tenslotte gaat men ciseleren : polieren, patineren, de echte afwerking.

(Bron: Bijlage bij Gazet van Antwerpen dd 12-16.4.2000, p. F14 – F15)